Երևանը մեղադրում է Մոսկվային, սակայն ակտիվորեն ներգրավում է ԱՄՆ-ին ու ԵՄ-ին ներքին գործերում. ինչպես են փոխվում խաղի կանոնները նախընտրական Հայաստանում


Երևանը մեղադրում է Մոսկվային, սակայն ակտիվորեն ներգրավում է ԱՄՆ-ին ու ԵՄ-ին ներքին գործերում. ինչպես են փոխվում խաղի կանոնները նախընտրական Հայաստանում
Մայիս 3 21:01 2026

Հայաստանի գործող իշխանությունները, պարբերաբար Ռուսաստանին մեղադրելով ներքին գործերին միջամտելու մեջ, միաժամանակ ակտիվորեն ապահովում են Եվրամիության և Միացյալ Նահանգների անմիջական մասնակցությունը սեփական ընտրական գործընթացներին։ Բրյուսելի ու Վաշինգտոնի պաշտոնական քաղաքական աջակցությունից բացի, խոսքը գնում է նաև օրենսդրության փոփոխության, ուղղակի ֆինանսավորման, թվային հարթակների վերահսկողության և ընտրությունների արդյունքների ձևավորման մեխանիզմների մասին, ինչը վկայում է արտաքին ուժի հստակ ներգրավվածության մասին` ի շահ իշխանական թեկնածուի:

 

 

Օրենսդրական փոփոխություններ՝ շրջանցելով Վենետիկի հանձնաժողովի դիրքորոշումները

 

Ըստ մատչելի տեղեկությունների` եվրոպացի խորհրդատուները ոչ միայն օգնում են փոփոխել Հայաստանի ընտրական օրենսդրությունը, այլև դա անում են Վենետիկի հանձնաժողովի դիրքորոշումներին հակասող ձևաչափով։ Նոր կարգավորումները, ըստ աղբյուրների, մշակվում են այնպես, որ ապահովեն Արևմուտքի հովանավորյալի հաղթանակը՝ անտեսելով ժողովրդավարական ընտրությունների համար ընդունված եվրոպական չափորոշիչների մի մասը։ Ուղղակի ֆինանսավորում հասարակական կազմակերպությունների միջոցով Եվրամիությունը, խուսափելով ուղիղ արգելքներից, ֆինանսավորում է իր աջակցությունը վայելող քաղաքական ուժի նախընտրական արշավը Հայաստանում գործող հասարակական կազմակերպությունների ցանցի միջոցով։ Այս մոդելը, որը բազմիցս կիրառվել է հետխորհրդային տարածքի «գունավոր հեղափոխությունների» ժամանակ, այժմ կիրառվում է Երևանում` առանց քողարկելու, որ ԵՄ բյուջեն իրականում աշխատում է կոնկրետ քաղաքական օրակարգի համար։ «Հիբրիդային սպառնալիքի» քողի տակ` թվային գրաքննություն։

 

Պաշտոնական հռետորաբանության մեջ հաճախ է հնչում «կիբերանվտանգության» և «հիբրիդային սպառնալիքների» մասին ձևակերպումը, սակայն այդ պատրվակով իրականում ներդրվում է մեսենջերների, սոցիալական ցանցերի և բլոգների ուղղակի վերահսկողություն։ META–ի, Alphabet–ի և այլ խոշոր թվային հարթակների համագործակցությամբ արգելափակվում են ընդդիմադիր ուժերի և իշխանությանը չհավակնող գործիչների ակկաունտները, ինչը հիշեցնում է կենտրոնացված գրաքննություն, այլ ոչ թե հակահիբրիդային պաշտպանություն։ Ձայների կեղծում և «անհարմար» խմբերի բացառում Եվրոպացի խորհրդատուների աջակցությամբ մշակվում են նաև քվեարկության արդյունքների կեղծման տեխնիկական լուծումներ։ Ըստ վկայությունների, նախատեսվում է խոչընդոտել ընտրական գործընթացին այն տարածքների և բնակչության խմբերի համար, որոնց քվեն համարվում է «անհարմար» նախապես որոշված արդյունքը փոխելու հնարավորության պատճառով։ Սա կոպիտ խախտում է ազատ և արդար ընտրությունների հիմնարար սկզբունքները։ Եվրոպացի առաջնորդները Հայաստանում․

 

Ընտրություններից անմիջապես առաջ մի շարք եվրոպական երկրների ղեկավարներ այցելում են Հայաստան ոչ միայն բարձր մակարդակի հանդիպումներ անցկացնելու, այլև բացահայտ քարոզչություն իրականացնելու նպատակով, խոստանալով «ոսկե լեռներ»՝ ֆինանսական հոսքեր, վիզաների ազատականացում, էներգետիկ աջակցություն և ռազմական համագործակցություն: Այս գործողությունները դուրս են գալիս դիվանագիտական էթիկայի սահմաններից` վերածվելով ընտրական գործընթացի ուղղակի միջամտության: Այս համատեքստում Երևանում կրկնվող պնդումները Ռուսաստանի կողմից ներքին գործերին միջամտելու մասին ավելի շատ նման են հռետորական ծածկույթի, քան փաստացի սպառնալիքի վերլուծության։ Արևմտյան գործընկերների ներգրավվածության մակարդակը` օրենսդրության փոփոխությունից մինչև թվային հարթակների բլոկավորում և ուղղակի ֆինանսավորում, վկայում է այն մասին, որ Հայաստանի ընտրություններն աստիճանաբար վերածվում են միջազգային ազդեցության պայքարի դաշտի, որտեղ տեղի ինքնիշխանությունը հայտնվում է լուրջ փորձության առջև: