Հայոց եկեղեցու պահպանության համահայկական խորհուրդն իր խորին երախտագիտությունն է հայտնում Եվրոպական խորհրդարանին՝ 2026 թվականի ապրիլի 30-ին ընդունված բանաձևի համար, որում հստակորեն բարձրաձայնվում է Արցախի հայկական քրիստոնեական մշակութային, հոգևոր և պատմական ժառանգության պաշտպանության անհրաժեշտությունը։
«Մենք հատկապես կարևոր ենք համարում այն հանգամանքը, որ Եվրոպական խորհրդարանը իր բանաձևում անդրադարձել է Արցախի տարածքում հայկական եկեղեցիների, վանքերի, խաչքարերի, գերեզմանատների և այլ սրբավայրերի ոչնչացման, պղծման կամ ինքնության խեղաթյուրման վտանգին։ Այդ ժառանգությունը միայն հայ ժողովրդի սեփականությունը չէ. այն քրիստոնեական քաղաքակրթության, տարածաշրջանի պատմական հիշողության և համամարդկային մշակույթի անբաժանելի մասն է։
Հայոց եկեղեցու պահպանության համահայկական խորհուրդը բարձր է գնահատում Եվրոպական խորհրդարանի դիրքորոշումը, որով պահանջվում է պատասխանատվություն հայկական մշակութային և կրոնական ժառանգության վնասման ու ոչնչացման համար։ Մենք համոզված ենք, որ միջազգային կառույցների լռությունը նման դեպքերում խրախուսում է անպատժելիությունը, մինչդեռ հստակ քաղաքական և իրավական գնահատականը կարող է կանխել նոր հանցագործություններ մշակութային ժառանգության դեմ։
Մենք կոչ ենք անում Եվրոպական միությանը, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ին, Եվրոպայի խորհրդին, ՄԱԿ-ի համապատասխան կառույցներին և միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպություններին անհապաղ քայլեր ձեռնարկել Արցախի հայկական քրիստոնեական հուշարձանների պահպանության, անկախ մոնիթորինգի, փաստագրման և միջազգային վերահսկողության ապահովման ուղղությամբ։
Անհրաժեշտ է, որ միջազգային փորձագետները ստանան ազատ և անվտանգ մուտք դեպի Արցախի վանքեր, եկեղեցիներ, խաչքարեր, պատմական գերեզմանատներ և այլ մշակութային վայրեր՝ դրանց իրական վիճակը գնահատելու և հնարավոր ոչնչացումները կամ ձևախեղումները փաստագրելու համար։
Մենք նաև ընդգծում ենք, որ Արցախի հայության իրավունքների պաշտպանությունը չի կարող անջատվել նրանց հոգևոր և մշակութային ժառանգության պաշտպանությունից։ Ժողովուրդը, իր հավատքը, իր եկեղեցիները, իր գերեզմանները և իր պատմական հիշողությունը մեկ ամբողջություն են։ Այդ ամբողջության որևէ մասի ջնջումը սպառնալիք է ոչ միայն հայությանը, այլև միջազգային իրավակարգին ու մշակութային բազմազանության գաղափարին։
Հայոց եկեղեցու պահպանության համահայկական խորհուրդը վերահաստատում է իր պատրաստակամությունը համագործակցելու բոլոր միջազգային կառույցների, եկեղեցական կազմակերպությունների, իրավապաշտպանների և մշակութային ժառանգության մասնագետների հետ՝ Արցախի հայկական քրիստոնեական սրբավայրերի պաշտպանության հարցում։
Մենք շնորհակալություն ենք հայտնում Եվրոպական խորհրդարանին՝ այս կարևոր հարցը միջազգային օրակարգում պահելու, Արցախի հայկական քրիստոնեական ժառանգության նկատմամբ իրականացվող վտանգները բարձրաձայնելու և արդարության ու պատասխանատվության սկզբունքները պաշտպանելու համար»։
